جریان پا

انگلیسی Rheostat:

"جریان پا" مقاومت الکتریکی متغیری است که مقدار آن را می توان به طور پیوسته تغییر داد.متداولترین "جریان پا" نوع فلزی آن است که به عنوان "جریان پای لغزنده" در آزمایشگاه های مدارس به کار می رود. "جریان پا" ی کربنی و الکترولیتی از انواع دیگر آن است. می توان با تغییر مقاومت یک "جریان پا"، شدت جریان برق در یک مدار را وارسی و مراقبت کرد.

  Rheo:[rheo+stat]rheostat واژه ی یونانی به معنی جریان ( stream, current  ) و stat پسوند است و به یک معنی تنظیم و حفظ مقدار ثابت خاصی را در یک ابزار نشان می دهد.

در کتابهای فارسی معادل rheosta واژه های رئوستا، راوستا و مقاومت متغیر به کار رفته است.

دماسنج

انگلیسی: thermometer

دماسنج بر اساس خاصیتی از جسم که با گرما تغییر می کند درست شده است و برای اندازه گیری "دما" به کار می رود و انواع مختلف دارد. دماسنج پزشکی متداول ترین نوع آن است.

دماسنج معادل [thermo+meter] thermometer و به جای thermo "دما" و meter "سنج" اختیار شده است.

به جای thermometer در کتاب های فارسی واژه های دماسنج، میزان الحراره، ترمومتر، گرماسنج، گرمازینه سنج، تف سنج، زینه سنج، گرمش سنج، زینه سنج گرما، حرارت سنج و ... به کار رفته است.

ترمودینامیک

انگلیسی: thermodynamics

ترمودینامیک شاخه ای از علم فیزیک است که به بررسی رابطه گرما و صورت های دیگر انرژی می پردازد.

[therm+dynamics] thermodynamics اسم و به صورت جمع است و معمولاً با فعل مفرد به کار می رود. Thermodynamic صفت و معادل آن "ترمودینامیکی" و therm یا thermo به معنی گرماست. Dynamics دینامیک یا پویایی شناسی شاخه ای از علم مکانیک است که به مطالعه حرکت جسم یا مجموعه ای از اجسام هنگامی که تحت تاثیر نیرو یا نیروهای خارجی هستند می پردازد. در کتاب های فارسی معادل واژه ی thermodynamics "گرماپویایی" نیز به کار رفته است. پویایی حاصل مصدر، حالت و چگونگی پویاست و پویا به معنی رفتن است.

مبدل، ترانسفورماتور

انگلیسی: transformer

مبدل یا ترانسفورماتور دستگاهی است که معمولاً جریان متناوب را بدون تغییر بسامد به جریان متناوب دیگری با اختلاف پتانسیل و شدت جریان متفاوت تبدیل می کند.

در انگلیسی فعل transform (to) به معنی دگرگون کردن و transformer اسم و به معنی تبدیل کننده است. معادل آنها در زبان فرانسوی به ترتیب فعل transformer و اسم transformateur است. Transformer از واژه لاتین trans به معنی از این سو به آن سو، سرتاسر، پس از... و واژه formare به معنی شکل دادن و ایجاد کردن به دست آمده است. در تداول عامه ترانسفورماتور را به خطا  ترانسفورموتور تلفظ می کنند.

در کتاب های فارسی معادل مبدل، ترانسفورماتور و واژه های ترادپسنده، ترادیسا، تبدیل کننده، تراسان،تراسانا، تراسانگر، تراساننده، تراسانه، تراوردان، ترانسفورمر، نیز به کار رفته است. فرهنگ واژگان انگلیسی به فارسی دکتر محمود حسابی واژه (to)transform را ترادیسیدن معنی کرده است.

ماده تاریک چیست؟

انرژی تاریک چیست؟

آیا نوترینوها جرم دارند؟

ذرات بسیار پرانرژی از کجا می آیند؟

عناصر سنگین تر از آهن تا اورانیم چگونه ساخته شده اند؟

برای توصیف رویدادها در انرژی ها و دماهای بسیار زیاد آیا به نظریه ی جدیدی از نور و ماده نیاز داریم؟

آیا در دماها و چگالیهای فوق العاده زیاد حالت های تازه ای از ماده وجود دارد؟

آیا پروتون ها ناپایدارند؟

گرانی چیست؟

آیا ابعاد دیگری وجود دارد؟

عالم چگونه آغاز شد؟

ادامه ي مطلب ...

        اخترشناسان آلمانی موفق به کشف یک سیاره نوزاد غول پیکر در اعماق فضا شده‌اند که به گفته آنها ‌١٠ برابر بزرگتر از مشتری است.

ادامه ي مطلب ...

          در کتاب فیزیک 2 و آزمایشگاه توضیحی در مورد بالارفتن آب در لوله مویین و پایین آمدن جیوه در آن داده شده است. این مساله ناشی از نیروهایی دانسته شده، که از طرف شیشه به مایع درون آن وارد می شود، ولی توضیحی در مورد نوع نیرو داده نشده است. همین طور مساله اختلاف فشار ناشی از بالا رفتن و یا پایین آمدن مایع درون لوله، لاینحل باقی مانده است. دراین مقاله سعی می شود مساله بالا که به قانون ژورین معروف است به دقت موشکافی شود.

ادامه ي مطلب ...

       میدان مغناطیسی زمین به شیوه های گوناگون بر حیات روی زمین اثر می گذارد. سالیان دراز است که دریانوردان و کاشفان از عقربه ی مغناطیسی در دریانوردی استفاده می کنند. به تازگی کشف شده است که برخی از پرندگان کوچنده در سر خود جهت یاب های مغناطیسی دارند که با کمک آنها و میدان مغناطیسی زمین، راه خود را می یابند.